هسته اولیه شهر خمینی شهر، همان شهر همایونشهر است. از اوایل دهه 1360 افزایش جمعیت، مهاجرت و پیوستن تدریجی آبادیهای اطراف به شهر و ایجاد محلات جدید در شمال از جمله هفتصد دستگاه و منظریه، ترکیب قبلی را بهم زد و خمینی شهراز مجموغه محلات قدیم و جدید شکل گرفت.
در سال 1365 اولین سر شماری پس از تشکیل شهرستان انجام گرفت. در شرایط جدید جمعیت شهر خمینی شهر 184131 نفر ثبت شد. در سال 1395 این جمعیت به 247128 نفر با 75180 خانوار رسید. در مقایسه جمعیت شهر با نام سده سده در سال 1335 حدود 33500 نفر با 10 هزار خانوار بود .
موقیت جغرافیایی
شهر خمینی شهر در ۱۲ کیلومتری شمال غربی اصفهان واقع شده و از شمال به شهرستان برخوار و میمه، از شرق و شمال شرقی به اصفهان، از شمال غربی و غرب به اصغرآباد و شهرستان نجف آباد و از جنوب به نواجی از اصفهان و شهر درچه محدود میشود. نواحی شمال و شمال غربی آن را کوههای پلارت فراگرفته است. نواحی جنوبی و خاوری آنرا دشت هموار پوشانده است. موقعیت جغرافیایی شهر خمینی شهر ً ۴۵ َ۳۱ °۵۱ طول شرقی و ً۰۰ َ۴۱ عرض شمالی است.
ریشه نام خمینی شهر
خمینی شهر از نام رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی(قدس سره)گرفته شده است. بر اساس اظهارات شاهدان و برخی مستندات در جریان اوج مبارزات سال های 1356 و 1357 در مقابل نام همایونشهر که آنرا به لقب محمد رضا شاه مرتبط می دانستند نام خمینی شهر طرح و در برخی از تظاهرات و اعلامیه ها به کار برده شد.
پس از پیروزی انقلاب عده ای پیگیری تغییر نام همایونشهر به خمینی شهر شدند و جلساتی در این مورد تشکیل دادند تا در نهایت در خواست به وزارت کشور منعکس شد. مصطفی نیلی پور که درجریان تشکیل فرمانداری به عنوان فرماندار شهرستان منصوب شد در این باره می گوید :« دلم میخواست که اسم امام همه جا بدرخشد. اول از تابلوی خود فرمانداری شروع کردیم مدت ها طول کشید حتی با وزیر کشور هم درگیر شدیم».
همچنین وی در مصاحبه خود با دو هفته نامه فرصت می گوید:« ماموریتم را در این شهر با یک کار انقلابی آغاز کردم. نام شهر را از همایون شهر به خمینی شهر تغییر دادیم. تابلوها را عوض کردیم. ادارات ثبت اسناد و احوال و آموزش و پرورش و ... خیلی مقابل این کار ایستادند چون باید همه چیز در ادارات تغییر می کرد و مهرها عوض می شد. تا مدتی هم نامه های خمین اشتباهی می آمد اینجا و از اینجا می رفت به خمین اما کم کم برای همه جا افتاد».
محلات خمینی شهر
سده از محلات خوزان، ورنوسفادران و فروشان تشکیل می شد . همایونشهر شامل سه محل اصلی و دو آبادی اندان و اسفریز و دو محل در حال شکل گیری کشتارگاه و جوادیه بود. از اواخر دهه 1350 به تدریج تعدادی از آبادی های ماربین شامل آدریان، دستگرد، جوی آباد، کرتمان، هرستان، وازیچه به شهر اضافه شد. از طرف دیگر محله جوی آباد جدید توسعه یافت و در شمال شهر هفتصد دستگاه، منظریه با چندین محله و باقرالعلوم، کوی مهستان، قدس و صبا شکل گرفت و مجتمع های مسکونی چندی ایجاد شد. محلات در بخش محلات معرفی شده اند.
کتاب نام ها و نشانه ها در راستای تاریخ و پیشینه خمینی شهر و ریشه های اسامی توسط محمدعلی شاهین نگارش یافته است.