نقل از کتاب راویان ماربین جلد دوم، نگارش محمدعلی شاهین
راویان: شیخ علی صرامی ( 1398-1295)، اسماعیل رضایی (1398-1295)، سیدمجتبی لقمانی متولد 1306 و حسینعلی گلکار، متولد 1315.
تاریخ: اردیبهشت 1398
اشاره: یکی از مهمترین تحولات در سه دهه اول قرن چهارده پیدایش مدارس نوین و توسعه نظام تعلیم و تربیت و پیشرفت آن در کشور و آبادی های ماربین بود. این تغییر و تحولات با چالش های روبرو بود. با استفاده از اسناد و گفتگوهای مختلف گوشه هایی از روند این حرکت تاریخ ساز به صورت پرسش و پاسخ نگارش شده است.
سابقه تاسیس مدارس نوین در اصفهان به چه سالی برمی گردد؟
اداره معارف و اوفاف و صنایع مستظرفه در سال 1298 در اصفهان با ریاست اسداله مصفا تاسیس شد. به دنبال آن، مدارس نوین که با شماره مشخص میشده از سال 1300 تا 1302 یکی پس از دیگری در اصفهان و شهرهای اطراف دایرگردید. مدارس نمره 2 و 3 و 4 در اصفهان و همزمان سعادت ملی در نجف آباد و نمره 5 در شهرضا و نمره 6 در اردستان دایر گردید. اداره درسال 1310 در سده شعبه دایر کرد، اما قبل از آن در سده از سال 1304 تا 1314 دو مدرسه با نمره 21 و 44 دایر شد.دبیرستان صارمیه اصفهان درسال 1300 شروع به کار کرد.1
اولین گام ها در راه دایر کردن مدارس نوین در منطقه در چه سالی رخ داد؟
در منطقه ماربین سال 1300، در سده سال 1302 با تاسیس دبستان اسلامی در محله در محکمه .2
گذشته از مقاومت عده ای در برابر اولین دبستان سده و مخالفت های عوام، مرور اسناد این سال ها چه مشکلاتی را بر سر راه این مدرسه نشان می دهد؟
براساس سندی از سال 1313 تامین مخارج دبستان سده اعم از حقوق و هزینه های جاری یکی از مشکلات بوده که بنابر این میشود تا از محل عوارض تامین شود و در خصوص حقوق چند سال شهرداری درگیر بوده است. مشکل دیگر وجود مکتبخانه ها بوده است که در همین سند و اسناد دیگری مطرح شده است. یکی از مشکلات نداشتن اوراق هویت یعنی شناسنامه بوده است که در سندی از سال ۱۳۱۴ منعکس شده است. از جمله مشکلات بر سر راه دبستان سده ابتلای دانش آموزان به بیماریهای واگیردار بوده است که در اسناد متعددی از جمله از سال 1315 و 1316 به چشم میخورد.3
اولین اقدام در ناحیه ماربین برای دایرکردن دوره متوسطه به چه سالی بر می گردد و به چه شکلی بود؟
16 سال بعد از شروع به کار اولین دبستان در شهر، یعنی سال 1318، کلاس اول متوسطه ضمیمه آن شد که البته دو سال بیشتر دوام نیآورد.
به چه دلیل یا دلایلی دوره متوسطه نوپا به تعطیلی کشیده شد؟
دو دلیل عمده میتوان برای استقبال نکردن از تحصیل در دبیرستان ذکر کرد. دلیل اول تبلیغ علیه تحصیل در مدارس جدید توسط عده ای از قشریون با بهانه بی دین شدن دانش آموزان و دلیل دوم احتیاج خانواده ها به فرزندان خود در کارها مانند کشاورزی.
..................
1- معتمدی، اسفندیار، اصفهان مدارس نوین و مفاخر، سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان، 1386، صص 28 تا 31.
2-اولين مدرسه رسمی در سده در تاريخ 1303 به نام مدرسه اسلامی با كوشش مرحوم سيد ابوالحسن سيادت ملقب به عماد در در محکمه خوزان تأسيس شد واکنش های اولیه در مقابل احداث مدرسه جدید بسیار تند بود به گونه ای که عده ای از مردم به فرزندان خود اجازه حضور در این مدارس را نمی دادند و کسانی که در این مدرس درس می خواندند را بابی می خواندند. اشعاری هم علیه آن سروده بودند. عده ای یک بار به آن حمله و تخریب مدرسه صورت گرفت. در سال 1310 تعداد دانش آموزان این مدرسه به 124 نفر رسيد.
3- به مطلب نامیان گاردرمراجعه کنید.